A1 kontra B – porównanie uprawnień motocyklowych
Karol Plata-Nalborski
25 sierpnia 2014

24 sierpnia 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami. Jedną z nowości, które wprowadza, to długo wyczekiwane przez wielu uprawnienie prawa jazdy kat. B na lekkie motocykle. 

W tym kontekście bardzo często pojawiają się pytania o równoważność względem kategorii A1, jak również o to, czy polskie uprawnienie dla kat. B w zakresie 125-tek będzie ważne zagranicą. Odpowiedź w obydwu przypadkach brzmi: NIE. Poniżej przytaczamy dosłownie brzmienie uchwalonej niedawno nowelizacji:

„w ust. 3 w pkt 3 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 4 w brzmieniu: „4) kategorii B uprawnia do kierowania motocyklem o pojemności skokowej silnika nieprzekraczającej 125 cm3, mocy nieprzekraczającej 11 kW i stosunku mocy do masy własnej nieprzekraczającym 0,1 kW/kg pod warunkiem, że osoba posiada prawo jazdy kategorii B od co najmniej 3 lat.”

Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 3 pkt a) Dyrektywy nr 2006/126/WE z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy, która najpóźniej od dnia 19 stycznia 2013 r. zaczęła obowiązywać w poszczególnych krajach członkowskich UE:

„Kategoria A1:
– motocykle o pojemności skokowej silnika nieprzekraczającej 125 cm3, mocy nieprzekraczającej 11 kW i stosunku mocy do masy nieprzekraczającym 0,1 kW/kg,
– motocykle trzykołowe o mocy nieprzekraczającej 15 kW”

A1 może więcej
Oznacza to, iż uchwalony w Polsce przepis tylko częściowo mieści się swoim zakresem w kategorii A1. Prawo jazdy na samochody do 3,5 tony nie będzie uprawniało bowiem do prowadzenia motocykli z trzema symetrycznie rozmieszczonymi kołami (tzw. grupa L5e) o mocy do 15 kW i bez ograniczeń pojemności silnika (w kwestii trójkołowców uprawnienia A1 i A2 są identyczne). Gdyby wziąć pod uwagę poprzednią definicję kategorii A1, która wynikała z zapisów dyrektywy 91/439/EWG nr z dnia 29 lipca 1991 r. w sprawie praw jazdy, wówczas można byłoby uznać jej zakres za równoważny. Według art. 3 ust. 2, podkategoria A1 obejmowała: „lekkie motocykle o pojemności silnika nieprzekraczającej 125 cm3 i mocy nieprzekraczającej 11 kW”. Później – jak widać – jej zakres został nieco rozszerzony, lecz jednocześnie nałożono ograniczenie wynikające ze stosunku mocy do wagi. Nie dotyczy ono jednak osób, które uzyskały prawa jazdy A1 przed 19 stycznia 2013 r.
Należy też wyraźnie podkreślić, iż uprawnienie na lekkie motocykle dla posiadaczy kat. B z co najmniej 3 letnim stażem ważne jest tylko i wyłącznie na terenie Polski (nie otrzymamy „z automatu” wpisu A1 w naszym prawie jazdy). Dlatego też, chcąc zagranicą jeździć jednośladem do 125 cm3, musimy poszukać kraju, w którym obowiązują zbliżone regulacje. Niestety, nie we wszystkich państwach UE taka możliwość istnieje.

Międzynarodówka nie dla A2
Z kolei kategoria A1 ma charakter międzynarodowy i posiadając ją możemy śmiało jeździć lekkim motocyklem w innych państwach, niekoniecznie europejskich. Nie będzie problemu również, gdy dany kraj wymagać będzie posiadania międzynarodowego prawa jazdy. Od 29 marca 2011 r. można dokonać wpisu A1 również w tym dokumencie, a wynika to ze zmiany, która została wprowadzona 5 lat wcześniej do międzynarodowej konwencji o ruchu drogowym z dnia 8 listopada 1968 r. (w Polsce aktualnie kwestię tę regulują przepisy rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 2 sierpnia 2012 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami).
Przy okazji warto wspomnieć, iż wprowadzona niedawno kategoria A2, traktowana jest póki co jako klasa „wewnątrzunijna” i – dopóki nie nastąpi zmiana wspomnianej konwencji genewskiej – nie ma możliwości jej umieszczenia w międzynarodowym prawie jazdy, co stawia pod znakiem zapytania jej ważność w krajach wymagających takiego dokumentu.

Teoria nas nie ominie
Warto też wziąć pod uwagę, iż posiadając prawo jazdy A1 jesteśmy zwolnieni z obowiązku zdawania egzaminów teoretycznych w przypadku ubiegania się o wyższe kategorie motocyklowe (A2 i A). Mając jedynie prawo jazdy B, w razie ubieganie się o uprawnienia A1/A2/A trzeba będzie zaliczyć zarówno egzamin teoretyczny, jak i praktyczny. Nie wsiądziemy też na motocykl wcześniej niż mając 21 lat, jeśli weźmie się pod uwagę, że minimalny wiek dla kategorii B wynosi 18 lat, a muszą upłynąć co najmniej 3 lata, zanim nabędziemy uprawnienia na jednoślady do 125 cm3. Zatem prawo jazdy kat. A1 dalej może być atrakcyjne, zwłaszcza dla młodych osób, chcących rozpocząć przygodę z motocyklami już po ukończeniu 16 roku życia.

Karol Plata-Nalborski
Redaktor naczelny

Skuterzysta, rowerzysta i początkujący motocyklista - ujeżdżacz Hondy, Meridy i Yamahy. Humanistyczny duch MotoRmanii - język, literatura, historia oraz prawo i inne nauki społeczne to "motory" jego tekstów. Masz sprawę ? Skontaktuj się:

Materiały premium

czytaj kolejne artykuły