Ile to ma koni?
Darek
24 stycznia 2012

Co to właściwie jest moc w motocyklu? Co nam daje wysoki moment obrotowy? Dlaczego producenci podają inną moc niż prawidłowo przeprowadzone testy? Oto odpowiedź, na którą czekałeś.

Producent Yamahy R1 podaje informację, że jej moc maksymalna wynosi 182KM. Pomiary dokonane przez nas ujawniają, że w zależności od egzemplarza i hamowni motocykl ten osiąga od 148 (najniższy uzyskany wynik) do 151KM. Podobne różnice dotyczą również innych maszyn. Jak to możliwe? My podajemy moc dostępną na kole, a producent wartość uzyskiwaną przez silnik. Różnica polega na tym, że tak naprawdę ilość koni na kole jest jedyną istotną  wartością z praktycznego punktu widzenia. To właśnie ilość mocy na kole w danej chwili stanowi o możliwości przyspieszania. Producenci podają taką liczbę, która dobrze brzmi. W tym celu obliczają teoretyczny maksymalny wynik jaki może osiągnąć jednostka napędowa w optymalnych warunkach uwzględniając w kalkulacjach odpowiednie doładowanie powietrzem przy wysokich prędkościach. Pomijając fakt, że takie obliczenia są stosunkowo trudne do zweryfikowania producenci przemilczają iż po drodze z silnika na koło następują straty mocy. W zależności od konstrukcji skrzyni biegów i przeniesienia napędu mogą dochodzić nawet do 20% wartości uzyskiwanej przez silnik. Dlatego jedyną rzetelną weryfikacją jest sprawdzenie ile dany motocykl ma do dyspozycji na kole bo tylko taka wartość odzwierciedla jego rzeczywisty potencjał. A moment obrotowy? Często słyszymy, że moc nie jest taka istotna jeżeli mamy do dyspozycji wysoką wartość momentu obrotowego ponieważ to właśnie on jest odpowiedzialny za przyspieszenie. Niestety prawda jest jednak taka, że to chwilowa moc oddawana przez silnik zamienia się na pracę na kole, po to by powiększyć energię pojazdu. A moc to moment siły pomnożony przez prędkość obrotową – czyli jeśli mamy silnik dużego choppera, który ma 100 Nm przy 2500 obr na minutę, to wyprodukuje on dokładnie tyle samo mocy, co silnik, który będzie dysponował 50 Nm przy 5000 obrotów/min, albo 25 Nm przy 10000 obr/min.

I jeśli jedziemy z określoną prędkością, to moc jaką produkuje silnik, jest oddawana na koło w taki sposób że całość mocy dzieli się przez prędkość liniową motocykla i w ten sposób otrzymamy siłę pchającą motocykl (siła razy prędkość daje moc). Co z tego że silnik naszego motocykla ma 100 Nm, skoro osiąga je przy zaledwie 2500 obr/min. Jeśli obok nas będzie z tą samą prędkością jechać motocykl wyścigowy, którego silnik będzie się kręcił z prędkością 5000 obr/min i produkował 65 Nm, to końcowo na kole pojawi się mu więcej siły która będzie pchała jego motocykl.

Co warto sobie przypomnieć?

Moc – ilość pracy wykonana w jednostce czasu. Można ją również obliczyć jako iloczyn prędkości oraz siły z jaką osiągamy tą prędkość. Załóżmy, że stoimy na dachu budynku i mamy linę z wiadrem przeciągniętą przez kołowrotek. Wiadro waży 5 kg. Ktoś kto szedł by z tą liną i wciągałby wiadro wykonywałby pracę. Czyli działałby siłą przy określonej prędkości. Ten który szedłby z liną szybciej – szybciej dostarczyłby wiadro na dach – czyli miałby więcej mocy, a ten który wolniej – mniej mocy.

Moment siły (potocznie „moment obrotowy”)– siła na określonym ramieniu. Momentem siły działamy na klucz, kiedy chcemy otworzyć drzwi. W silnikach moment siły  to wartość mówiąca o tym jak „mocno” silnik próbuje się kręcić. Moment siły jest związany z mocą, a dokładniej jest składową mocy. Drugą składową jest prędkość kątowa.Po pomnożeniu prędkości kątowej (w radianach na sekundę) przez moment siły (w niutonometrach) otrzymamy moc (w Watach).

Siła styczna – Moment siły w przełożeniu na wartości liniowe to siła pociągowa. Kiedy przyspieszamy motocyklem czujemy jakby ciągnęła nas jakaś lina.

I to właśnie jest siła styczna. Koło napędowe działa na ziemię siłą styczną i w wyniku reakcji na tą siłę motocykl przyspiesza.

Darek
Redaktor naczelny

Masz sprawę ? Skontaktuj się:

Materiały premium

czytaj kolejne artykuły